Đóng bảo hiểm xã hội (BHXH), tỷ lệ đóng bảo hiểm y tế, và bảo hiểm thất nghiệp.
1. Tỷ Lệ Đóng BHXH, BHYT, BHTN Mới Nhất
Tỷ lệ đóng bảo hiểm được phân bổ thành trách nhiệm của Người lao động (NLĐ) và Người sử dụng lao động (NSDLĐ). Căn cứ Điều 32, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và các văn bản hướng dẫn, mức đóng hiện hành được phân chia rõ theo đối tượng người lao động như sau:
1.1. Đối với người lao động là công dân Việt Nam
Tổng tỷ lệ đóng bảo hiểm bắt buộc đối với người lao động Việt Nam hiện hành là 32%, trong đó:
Người lao động (NLĐ) đóng: 10,5%
Người sử dụng lao động (NSDLĐ) đóng: 21,5%
Bảng chi tiết tỷ lệ phân bổ các quỹ bảo hiểm:
Loại Bảo Hiểm | Quỹ Thành Phần | Tỷ lệ NLĐ đóng | Tỷ lệ NSDLĐ đóng | Tổng cộng |
BHXH (25,5%) | Hưu trí & Tử tuất | 8% | 14% | 22% |
Ốm đau & Thai sản | - | 3% | 3% | |
TNLĐ - BNN | - | 0,5% | 0,5% | |
BHYT (4,5%) | Quỹ Bảo hiểm y tế | 1,5% | 3% | 4,5% |
BHTN (2%) | Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp | 1% | 1% | 2% |
TỔNG CỘNG | 10,5% | 21,5% | 32% |
(Lưu ý: Đối với doanh nghiệp hoạt động trong các ngành nghề có nguy cơ cao về TNLĐ-BNN, nếu đủ điều kiện và được Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội chấp thuận, mức đóng quỹ TNLĐ-BNN của NSDLĐ có thể giảm xuống mức 0,3% theo quy định tại Nghị định 58/2020/NĐ-CP).
1.2. Đối với người lao động là công dân nước ngoài
Đối với người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, tổng tỷ lệ đóng là 30%. Căn cứ theo Điều 43 Luật Việc làm 2013, lao động nước ngoài không thuộc đối tượng tham gia Bảo hiểm thất nghiệp, do đó tỷ lệ cụ thể như sau:
Loại Bảo Hiểm | Quỹ Thành Phần | Tỷ lệ NLĐ đóng | Tỷ lệ NSDLĐ đóng | Tổng cộng |
BHXH (25,5%) | Hưu trí & Tử tuất | 8% | 14% | 22% |
Ốm đau & Thai sản | - | 3% | 3% | |
TNLĐ - BNN | - | 0,5% | 0,5% | |
BHYT (4,5%) | Quỹ Bảo hiểm y tế | 1,5% | 3% | 4,5% |
BHTN (0%) | (Không áp dụng) | - | - | 0% |
TỔNG CỘNG | 9,5% | 20,5% | 30% |
2. Tiền Lương Làm Căn Cứ Đóng Bảo Hiểm Bắt Buộc
Việc xác định đúng tiền lương đóng BHXH là nghĩa vụ bắt buộc nhằm đảm bảo quyền lợi cho NLĐ.
2.1. Các khoản tính đóng và không tính đóng BHXH
Căn cứ Khoản 1 Điều 90 Bộ luật Lao động 2019 và các quy định pháp luật về BHXH, tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH bao gồm:
Mức lương: Ghi trong hợp đồng lao động.
Phụ cấp lương: Các khoản phụ cấp bù đắp yếu tố điều kiện lao động, tính chất phức tạp công việc.
Các khoản bổ sung khác: Xác định được mức tiền cụ thể, trả thường xuyên trong mỗi kỳ trả lương.
Các khoản không tính đóng BHXH: Tiền thưởng sáng kiến, tiền ăn giữa ca, các khoản hỗ trợ xăng xe, điện thoại, đi lại, tiền nhà ở, tiền giữ trẻ, nuôi con nhỏ và các khoản trợ cấp, hỗ trợ khác không liên quan trực tiếp đến việc thực hiện công việc (quy định tại Thông tư 10/2020/TT-BLĐTBXH).
2.2. Mức tiền lương đóng BHXH tối thiểu và tối đa
Mức tối thiểu: Tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng tại thời điểm đóng đối với người lao động làm công việc giản đơn nhất.
Mức tối đa:
Đối với BHXH và BHYT: Không quá 20 lần mức tham chiếu (hoặc 20 lần mức lương cơ sở theo quy định của Chính phủ tại từng thời kỳ).
Đối với BHTN: Không quá 20 tháng lương tối thiểu vùng.
3. Trách Nhiệm Của Doanh Nghiệp Theo Bộ Luật Lao Động 2019
Để đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật, Điều 168 Bộ luật Lao động 2019 quy định rõ ràng về nghĩa vụ tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp như sau:
Nghĩa vụ bắt buộc: NSDLĐ và NLĐ phải tham gia đầy đủ các loại bảo hiểm theo đúng tỷ lệ và thời hạn do luật định. Việc trích nộp phải được thực hiện hàng tháng từ quỹ tiền lương của doanh nghiệp và phần trích từ lương của người lao động.
Cấm trốn đóng, chậm đóng: NSDLĐ không được có hành vi trốn đóng, chậm đóng hoặc chiếm dụng tiền đóng BHXH của NLĐ. Hành vi này có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo mức độ vi phạm.
Chi trả cùng kỳ lương (đối với đối tượng không bắt buộc): Trường hợp NLĐ không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, BHYT, BHTN, thì ngoài việc trả lương theo công việc, NSDLĐ có trách nhiệm chi trả thêm cùng lúc với kỳ trả lương một khoản tiền cho NLĐ tương đương với mức NSDLĐ đóng bảo hiểm cho NLĐ theo quy định của pháp luật.
Kết Luận
Nắm rõ tỷ lệ đóng BHXH, BHYT, BHTN theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và Bộ luật Lao động 2019 không chỉ giúp người lao động bảo vệ tốt nhất các quyền lợi an sinh của mình (như ốm đau, hưu trí, thai sản, thất nghiệp), mà còn giúp doanh nghiệp hoạch định đúng chi phí, tránh rủi ro pháp lý và xây dựng một môi trường lao động bền vững, tuân thủ pháp luật. Mức đóng chuẩn hiện hành là 32% (doanh nghiệp chịu trách nhiệm trích nộp 21,5% và người lao động trích nộp 10,5% từ tiền lương tháng).
Bình luận