Thời giờ làm việc, quy định về thời giờ nghỉ ngơi, và cách tính tiền lương làm thêm giờ.
1. Quy định về thời giờ làm việc theo Bộ luật Lao động 2019
1.1. Thời giờ làm việc bình thường và giờ làm việc ban đêm
Theo quy định tại Điều 105 Bộ luật Lao động 2019:
Thời giờ làm việc thông thường: Không quá 08 giờ trong 01 ngày và không quá 48 giờ trong 01 tuần.
Thời giờ làm việc theo tuần: Người sử dụng lao động có quyền quy định thời giờ làm việc theo ngày hoặc theo tuần nhưng phải thông báo cho người lao động biết. Trường hợp làm việc theo tuần, thời giờ làm việc bình thường không quá 10 giờ trong 01 ngày và không quá 48 giờ trong 01 tuần.
Khuyến khích áp dụng: Nhà nước khuyến khích người sử dụng lao động áp dụng tuần làm việc 40 giờ.
Công việc đặc thù: Người lao động làm công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm theo danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành được giảm từ 01 đến 02 giờ làm việc mỗi ngày.
Về thời giờ làm việc ban đêm, căn cứ Điều 106 Bộ luật Lao động 2019, khung giờ làm việc ban đêm được xác định tính từ 22 giờ đến 06 giờ sáng ngày hôm sau.
1.2. Điều kiện và giới hạn làm thêm giờ
Căn cứ Điều 107 Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động được sử dụng người lao động làm thêm giờ khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:
Phải được sự đồng ý của người lao động.
Số giờ làm thêm không quá 50% số giờ làm việc bình thường trong 01 ngày. Trường hợp áp dụng quy định thời giờ làm việc bình thường theo tuần thì tổng số giờ làm việc bình thường và số giờ làm thêm không quá 12 giờ trong 01 ngày.
Không quá 40 giờ trong 01 tháng.
Không quá 200 giờ trong 01 năm, trừ các trường hợp đặc thù được làm thêm đến 300 giờ/năm (như sản xuất, gia công xuất khẩu dệt, may, da, giày, điện tử; giải quyết công việc cấp bách; cấp thoát nước, viễn thông...) theo quy định tại khoản 3 Điều 107.
2. Quy định về thời giờ nghỉ ngơi của người lao động
Chế độ nghỉ ngơi của người lao động được quy định cụ thể tại Chương VII Bộ luật Lao động 2019, bao gồm các khoảng thời gian sau:
Loại hình nghỉ ngơi | Căn cứ pháp lý | Thời gian theo quy định |
Nghỉ trong giờ làm việc | Điều 109 | Ca làm việc từ 06 giờ trở lên: nghỉ giữa giờ ít nhất 30 phút liên tục (ban ngày) hoặc 45 phút liên tục (ban đêm). Làm việc ca liên tục từ 06 giờ trở lên thì thời gian nghỉ giữa giờ được tính vào giờ làm việc. |
Nghỉ chuyển ca | Điều 110 | Ít nhất 12 giờ trước khi chuyển sang ca làm việc khác. |
Nghỉ hằng tuần | Điều 111 | Mỗi tuần được nghỉ ít nhất 24 giờ liên tục. Trường hợp đặc biệt theo chu kỳ lao động thì bảo đảm bình quân 01 tháng có ít nhất 04 ngày nghỉ. |
Nghỉ lễ, tết | Điều 112 | 11 ngày/năm hưởng nguyên lương: Tết Dương lịch (1 ngày), Tết Âm lịch (5 ngày), Ngày Chiến thắng 30/4 (1 ngày), Quốc tế Lao động 1/5 (1 ngày), Quốc khánh (2 ngày), Giỗ Tổ Hùng Vương (1 ngày). |
Nghỉ hằng năm (phép năm) | Điều 113 & 114 | Đủ 12 tháng làm việc: 12 ngày (điều kiện bình thường); 14 ngày (lao động chưa thành niên, khuyết tật, nặng nhọc/độc hại/nguy hiểm); 16 ngày (đặc biệt nặng nhọc/độc hại/nguy hiểm). Cứ đủ mỗi 05 năm thâm niên được cộng thêm 01 ngày. |
Nghỉ việc riêng hưởng lương | Điều 115 | Kết hôn: nghỉ 03 ngày; con kết hôn: nghỉ 01 ngày; cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi; cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi của vợ hoặc chồng; vợ hoặc chồng; con đẻ, con nuôi chết: nghỉ 03 ngày. |
3. Cách tính tiền lương làm thêm giờ chuẩn xác nhất
Căn cứ Điều 98 Bộ luật Lao động 2019 và hướng dẫn chi tiết tại Điều 55, Điều 57 Nghị định 145/2020/NĐ-CP, tiền lương làm thêm giờ được tính dựa trên tiền lương thực trả của công việc đang làm.
3.1. Tiền lương làm thêm giờ vào ban ngày
Đối với người lao động hưởng lương theo thời gian, tiền lương làm thêm giờ vào ban ngày được tính theo công thức:
Tiền lương làm thêm = Tiền lương giờ thực trả của ngày làm việc bình thường x Mức tỷ lệ % tương ứng x Số giờ làm thêm
Mức tỷ lệ phần trăm được xác định như sau:
Vào ngày thường: Ít nhất bằng 150%.
Vào ngày nghỉ hằng tuần: Ít nhất bằng 200%.
Vào ngày nghỉ lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương: Ít nhất bằng 300% (chưa kể tiền lương ngày lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương đối với người lao động hưởng lương ngày).
3.2. Tiền lương làm việc vào ban đêm
Theo Điều 56 Nghị định 145/2020/NĐ-CP, người lao động làm việc vào ban đêm (từ 22 giờ đến 06 giờ sáng hôm sau) được trả thêm ít nhất 30% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương thực trả của ngày làm việc bình thường:
Tiền lương làm việc ban đêm = ( Tiền lương giờ thực trả + Tiền lương giờ thực trả x 30% ) x Số giờ làm việc ban đêm
3.3. Tiền lương làm thêm giờ vào ban đêm
Trường hợp người lao động làm thêm giờ vào khung giờ ban đêm, tiền lương được tính toán theo quy định tại Điều 57 Nghị định 145/2020/NĐ-CP với công thức tổng quát:
Tiền lương làm thêm ban đêm = [ A x Mức % làm thêm + A x 30% + 20% x B ] x Số giờ làm thêm ban đêm
Trong đó:
A: Tiền lương giờ thực trả của công việc đang làm vào ngày làm việc bình thường.
B: Tiền lương giờ tương ứng của công việc làm vào ban ngày của ngày làm việc bình thường, ngày nghỉ hằng tuần hoặc ngày nghỉ lễ, tết.
Quy đổi cụ thể mức chi trả tối thiểu cho người lao động như sau:
Làm thêm ban đêm vào ngày thường: Hưởng ít nhất 200% lương giờ ngày bình thường (150% + 30% + 20% × 100%).
Làm thêm ban đêm vào ngày nghỉ hằng tuần: Hưởng ít nhất 270% lương giờ ngày bình thường (200% + 30% + 20% × 200%).
Làm thêm ban đêm vào ngày nghỉ lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương: Hưởng ít nhất 390% lương giờ ngày bình thường (300% + 30% + 20% × 300%).
4. Tổng kết
Việc áp dụng đúng quy định về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi và cách tính tiền lương làm thêm giờ là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc đối với người sử dụng lao động nhằm bảo đảm tính minh bạch, hạn chế tranh chấp và tối ưu hóa chi phí tuân thủ pháp luật lao động. Người lao động cũng cần chủ động nắm rõ các căn cứ trên để đối chiếu, bảo vệ quyền lợi của bản thân khi tham gia quan hệ lao động.
Bình luận