Cập Nhật Mới Nhất Về Hoàn Thiện Thể Chế: Đơn Giản Hóa Thủ Tục Doanh Nghiệp Và Khơi Thông Nguồn Lực

Ngày 10/09/2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã chủ trì cuộc làm việc quan trọng nhằm tháo gỡ những "điểm nghẽn" căn cơ trong huy động, sử dụng nguồn lực và định hướng sửa đổi 4 dự án Luật trọng tâm. Đối với các doanh nghiệp và nhà đầu tư, đây là bước đệm pháp lý thiết yếu nhằm hoàn thiện thể chế, đặc biệt là trong thủ tục gia nhập, chấm dứt kinh doanh và đấu thầu.

1. Đổi Mới Căn Bản Đối Với Luật Phát Triển Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa

Theo định hướng sửa đổi, tư duy lập pháp sẽ chuyển dịch căn bản từ “hỗ trợ” sang “phát triển”, đồng thời bảo đảm tính thống nhất và đồng bộ với Luật Doanh nghiệp 2020. Những điểm thay đổi đáng chú ý bao gồm:

Đơn giản hóa thủ tục gia nhập và chấm dứt kinh doanh

Thực tế hiện nay, căn cứ theo Điều 207 và Điều 208 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định về trình tự, thủ tục giải thể doanh nghiệp, cũng như các quy định tại Luật Phá sản 2014, quy trình rút khỏi thị trường của doanh nghiệp vẫn còn nhiều khâu phức tạp. Để giải quyết dứt điểm, cơ quan nhà nước yêu cầu thiết kế thủ tục đăng ký doanh nghiệp đơn giản nhất có thể; đồng thời rút gọn quy trình giải thể, thủ tục phá sản cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Mục tiêu tối thượng là xóa bỏ tình trạng "gia nhập thị trường đã khó, chấm dứt hoạt động, rời khỏi thị trường còn khó hơn".

Phát triển mô hình kinh doanh mới và hỗ trợ thuế

• Chuyển đổi loại hình: Đẩy mạnh cơ chế khuyến khích chuyển đổi hộ kinh doanh sang hoạt động theo mô hình doanh nghiệp, tập trung phát triển loại hình “doanh nghiệp một người” với các chính sách cụ thể.

• Cơ chế tài chính: Kê khai và nộp thuế thu nhập doanh nghiệp (đang được điều chỉnh bởi Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2008, sửa đổi bổ sung 2013) cần có phương pháp đột phá mạnh mẽ. Dự luật cũng sẽ cụ thể hóa cơ chế hỗ trợ tín dụng, mở rộng thị trường và tạo điều kiện cho doanh nghiệp tham gia các dự án đầu tư công.

2. Sửa Đổi Luật Đầu Tư: Bình Đẳng, Đồng Bộ Và Thu Hút Dự Án Chất Lượng Cao

Việc hoàn thiện dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư 2020 tập trung giải quyết các tiêu chí sau nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế:

• Bình đẳng giữa các thành phần kinh tế: Mọi cơ chế, chính sách phải áp dụng đồng bộ, đối xử công bằng giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI).

• Tập trung vào chất lượng: Thu hút các dự án đầu tư công nghệ cao, có cơ chế chuyển giao công nghệ. Đồng thời, nhà nước khuyến khích doanh nghiệp nội địa tham gia liên doanh, hợp tác.

• Đơn giản hóa và đánh giá thực chất: Yêu cầu các bộ ngành phải đơn giản hóa quy trình thủ tục đầu tư, đồng thời đánh giá đúng bản chất tỉ lệ tham gia của khối doanh nghiệp trong nước vào kim ngạch xuất khẩu chung của khối FDI.

3. Cải Cách Thực Chất Trong Luật Đấu Thầu (Sửa Đổi)

Liên quan đến dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi) trên nền tảng Luật Đấu thầu 2023, các quy định mới sẽ siết chặt kỷ cương và tính thực tế:

• Quản lý theo chất lượng đầu ra: Tuyệt đối tránh làm hình thức, hợp thức hóa quy trình, thủ tục. Việc lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư phải mang lại sản phẩm cuối cùng có chất lượng và hiệu quả tương xứng với giá trị kinh tế.

• Phân định rõ ranh giới pháp lý: Luật mới sẽ phân định rạch ròi phạm vi áp dụng giữa Luật Đấu thầu và pháp luật quản lý chuyên ngành (như pháp luật về đất đai theo Luật Đất đai 2024, pháp luật về giá, xây dựng, y tế, khoa học công nghệ) để tránh tình trạng chồng chéo, ách tắc.

• Tăng thẩm quyền, gắn với hậu kiểm: Giao rõ thẩm quyền, trách nhiệm cho chủ đầu tư quyết định các trường hợp đấu thầu, chỉ định thầu. Tuy nhiên, quyền hạn này phải gắn liền với cơ chế kiểm tra, giám sát, hậu kiểm chặt chẽ, phòng chống tham nhũng và lợi ích nhóm.

4. Rõ Ràng Và Minh Bạch Cùng Luật Ngân Sách Nhà Nước Hợp Nhất

Đối với dự án Luật Ngân sách nhà nước hợp nhất (trên cơ sở Luật Ngân sách nhà nước 2015), định hướng sửa đổi nhằm tối ưu hóa việc phân bổ nguồn lực công:

• Quy định rành mạch giữa ngân sách trung ương và địa phương; phân định rõ chi đầu tư và chi thường xuyên.

• Bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương đồng thời nâng cao tính chủ động, linh hoạt của ngân sách địa phương.

• Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với cắt giảm, rút gọn các thủ tục trung gian, "xin - cho", ứng dụng công nghệ để đảm bảo quy trình luôn công khai, minh bạch.

Kết Luận: Kiến Tạo Phát Triển, Mở Rộng Không Gian Tăng Trưởng

Quá trình xây dựng 4 dự án Luật quan trọng trên không chỉ là việc sửa đổi kỹ thuật đơn thuần, mà là nỗ lực tháo gỡ tận gốc các điểm nghẽn về thể chế. Với phương châm giảm tầng nấc trung gian và tránh tạo ra các "khoảng trống pháp lý" trong giai đoạn chuyển tiếp, các thay đổi này sẽ tạo ra hành lang pháp lý an toàn, khơi thông mọi nguồn lực và kiến tạo không gian tăng trưởng bền vững cho cộng đồng doanh nghiệp trong thời gian tới.

Bài viết được tổng hợp và phân tích dựa trên thông tin pháp luật mới nhất. Quý Doanh nghiệp và Nhà đầu tư cần hỗ trợ tư vấn chuyên sâu về các thủ tục đăng ký, thay đổi, giải thể doanh nghiệp hoặc tư vấn dự án đầu tư, vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi để được giải đáp tận tình theo quy định pháp luật hiện hành.